Có thể bạn quan tâm: Toyota Gr: Đột Phá Đỉnh Cao Của Đam Mê Thể Thao Và Công Nghệ
Lời mở đầu
Trong thế giới ô tô, hai thương hiệu Toyota và Lexus luôn được nhắc đến như hai biểu tượng của sự tin cậy, công nghệ tiên tiến và phong cách thiết kế tinh tế. Mặc dù Lexus là thương hiệu xe sang cao cấp của Toyota, nhưng hai tên tuổi này đã và đang cùng nhau tạo nên một câu chuyện thành công vượt trội, không chỉ ở thị trường nội địa Nhật Bản mà còn trên toàn cầu. Bài viết dưới đây sẽ đi sâu vào lịch sử, chiến lược phát triển, công nghệ, thiết kế, và những bước ngoặt quan trọng đã đưa Toyota và Lexus trở thành những “ông lớn” trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại. Chúng ta sẽ cùng khám phá những yếu tố nào đã khiến hai thương hiệu này duy trì vị thế dẫn đầu trong một thị trường ngày càng cạnh tranh và biến đổi nhanh chóng.
Có thể bạn quan tâm: Toyota Cressida – Huyền Thoại Đỉnh Cao Của Toyota Và Hành Trình Phát Triển Thị Trường Ô Tô Nhật Bản
1. Lịch sử hình thành và phát triển
1.1. Toyota – Từ một công ty dệt may đến “đại gia” ô tô
Toyota Motor Corporation (TMC) được thành lập vào năm 1937 bởi Kiichiro Toyoda, con trai của Sakichi Toyoda – người sáng lập công ty dệt may Toyoda Automatic Loom Works. Ban đầu, Toyota chỉ là một bộ phận của công ty mẹ, chuyên sản xuất xe tải nhẹ và xe tải nặng cho thị trường nội địa. Năm 1936, chiếc Toyota AA, mẫu xe đầu tiên do Toyota tự thiết kế và sản xuất, đã ra mắt, mở ra một kỷ nguyên mới cho công ty.
Trong những năm 1950-1960, Toyota đã đưa ra chiến lược “sản xuất hàng loạt” (mass production) dựa trên hệ thống Toyota Production System (TPS), còn được biết đến với tên gọi Lean Manufacturing. TPS không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao chất lượng, tạo nên “điểm mạnh” của Toyota trong việc đáp ứng nhu cầu khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả.
1.2. Lexus – Định nghĩa lại “xe sang” của Nhật Bản
Lexus, thương hiệu xe sang cao cấp của Toyota, được thành lập vào năm 1983 với tên gọi ban đầu là “F1” (Future 1). Mục tiêu của Toyota khi ra mắt Lexus là tạo ra một thương hiệu xe sang toàn cầu, có thể cạnh tranh trực tiếp với các “đại gia” châu Âu như Mercedes-Benz, BMW và Audi. Sau quá trình nghiên cứu thị trường và phát triển sản phẩm, Lexus chính thức ra mắt vào năm 1989 tại Thế vận hội Mùa Hè Los Angeles, mang theo mẫu xe Lexus LS 400 – một trong những mẫu sedan hạng sang đầu tiên do Nhật Bản sản xuất.
Lexus không chỉ đại diện cho sự sang trọng mà còn là minh chứng cho khả năng của Toyota trong việc tích hợp công nghệ tiên tiến, chất lượng hoàn hảo và dịch vụ khách hàng xuất sắc. Từ khi ra mắt, Lexus nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường Mỹ và chinh phục khách hàng châu Á, châu Âu, tạo ra một hình ảnh mới cho “xe sang Nhật Bản”.
Có thể bạn quan tâm: Toyota Corona: Hành Trình Đánh Giá Toàn Diện Của Một Biểu Tượng Xe Hơi Nhật Bản
2. Chiến lược thị trường và mở rộng toàn cầu
2.1. Mô hình “Kaizen” và “Jidoka” – Nền tảng cho sự phát triển bền vững
Toyota luôn áp dụng triết lý Kaizen (cải tiến liên tục) và Jidoka (tự động hoá với sự can thiệp của con người) trong mọi quy trình sản xuất. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu lãng phí mà còn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nhờ vào những nguyên tắc này, Toyota đã tạo ra những dòng xe bền bỉ, tiết kiệm nhiên liệu và ít lỗi kỹ thuật, tạo niềm tin mạnh mẽ cho người tiêu dùng trên toàn thế giới.
2.2. Định vị thương hiệu Lexus – “Luxury with a Heart”
Lexus không chỉ tập trung vào việc tạo ra những chiếc xe sang trọng mà còn chú trọng tới trải nghiệm khách hàng. Chiến lược “Lexus Experience” bao gồm dịch vụ bán hàng và hậu mãi chuyên nghiệp, chương trình bảo hành kéo dài, và các hoạt động trải nghiệm lái thử tại các showroom sang trọng. Điều này giúp Lexus tạo dựng một mối quan hệ gắn bó lâu dài với khách hàng, đồng thời nâng cao giá trị thương hiệu.
2.3. Thâm nhập thị trường Mỹ – Cuộc cách mạng “Japanese Luxury”
Vào cuối những năm 1980, thị trường ô tô Mỹ đang chịu áp lực từ các hãng xe châu Âu và nội địa. Lexus đã khai thác cơ hội này bằng cách đưa ra các mẫu xe có giá cạnh tranh hơn so với các đối thủ châu Âu, đồng thời cung cấp chất lượng và dịch vụ tốt hơn. Kết quả, trong năm 1990, Lexus đã chiếm 2% thị phần xe sang tại Mỹ và tăng lên tới 5% vào năm 1995 – một con số ấn tượng so với các đối thủ truyền thống.
2.4. Thị trường châu Á – Nơi “sang” gặp “độc đáo”
Trong khi Lexus đang chiếm lĩnh thị phần ở Mỹ, Toyota lại tập trung mở rộng tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á. Các mẫu xe như Toyota Corolla, Camry, RAV4 và Hilux đã trở thành “điểm tựa” cho người tiêu dùng ở các quốc gia đang phát triển. Đối với Lexus, thị trường Nhật Bản luôn là “đất mẹ” – nơi mà các mẫu xe sang như Lexus LS, LC, RX luôn được ưa chuộng và đóng góp lớn vào doanh thu toàn cầu.
3. Công nghệ và đổi mới – Động lực của cả hai thương hiệu
3.1. Hybrid – Hệ thống động cơ kết hợp
Toyota là người tiên phong trong công nghệ Hybrid với Toyota Prius ra mắt năm 1997. Prius không chỉ là chiếc xe hybrid đầu tiên trên thị trường mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp ô tô – giảm khí thải, tiết kiệm nhiên liệu và nâng cao hiệu suất. Từ đó, Toyota đã mở rộng công nghệ hybrid sang các dòng xe khác như Camry Hybrid, RAV4 Hybrid, Highlander Hybrid, và thậm chí cả Lexus với Lexus RX 450h, NX 350h.
3.2. Công nghệ an toàn – Toyota Safety Sense (TSS)
Toyota đã tích hợp Toyota Safety Sense (TSS) vào hầu hết các mẫu xe của mình, bao gồm các hệ thống như Pre-Collision System (PCS), Lane Departure Alert (LDA), Dynamic Radar Cruise Control (DRCC) và Automatic High Beams (AHB). Những tính năng này không chỉ nâng cao độ an toàn cho người lái mà còn giúp giảm thiểu tai nạn giao thông, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn ngày càng khắt khe trên toàn thế giới.
3.3. Lexus – Đỉnh cao của công nghệ sang trọng
Lexus luôn đặt công nghệ và thiết kế lên hàng đầu. Các hệ thống Lexus Safety System+ (LSS+) bao gồm Pre-Collision System, Dynamic Radar Cruise Control, Lane Keeping Assist, và Blind Spot Monitor đã được triển khai trên hầu hết các mẫu xe. Đặc biệt, Lexus còn gia nhập công nghệ Hybrid cao cấp hơn với Hybrid Synergy Drive, mang lại cảm giác lái êm ái, mạnh mẽ và tiết kiệm nhiên liệu tối đa.
3.4. Thế hệ xe điện – Toyota bZ và Lexus EV
Với xu hướng chuyển đổi sang năng lượng sạch, Toyota đã ra mắt bZ4X – mẫu SUV điện đầu tiên trong loạt xe điện bZ (Beyond Zero). Đây là bước đi quan trọng của Toyota trong việc chuyển đổi từ xe đốt sang điện. Đồng thời, Lexus cũng không đứng yên, với kế hoạch ra mắt Lexus RZ – mẫu SUV điện sang trọng, dự kiến sẽ cạnh tranh trực tiếp với Tesla Model Y và Mercedes EQC.
4. Thiết kế – Sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại
Có thể bạn quan tâm: Toyota Iago – Câu Chuyện Đầy Cảm Hứng Của Một Huyền Thoại Đánh Giá Cao
4.1. Triết lý “Kansai” và “L-finesse” của Lexus
Lexus đã đưa ra một ngôn ngữ thiết kế mới mang tên L-finesse, nhấn mạnh vào các đường nét “sắc nét, tinh tế, và mạnh mẽ”. Các mẫu xe như Lexus LC 500, Lexus LF-30 (concept) thể hiện sự kết hợp hoàn hảo giữa thiết kế truyền thống Nhật Bản và xu hướng hiện đại. Đặc biệt, Lexus LS 500 với bộ khung “Quiet Cabin” mang lại không gian nội thất yên tĩnh, sang trọng và tinh tế.
4.2. Toyota – Thiết kế “Dynamic” và “Keen”
Toyota luôn tập trung vào thiết kế động lực và độ bền. Các mẫu xe như Toyota Corolla, Camry, RAV4 được thiết kế với các đường nét mạnh mẽ, góc cạnh và kiểu dáng hiện đại, phù hợp với nhu cầu người tiêu dùng đa dạng. Đặc biệt, Toyota đã áp dụng “Keen” – một phong cách thiết kế mới trong các mẫu xe điện và hybrid, mang lại cảm giác “tươi mới” và “đổi mới” cho người lái.
4.3. Nội thất – Sự giao thoa giữa công nghệ và sang trọng
Lexus luôn chú trọng vào cảm giác lái và trải nghiệm nội thất. Các dòng xe Lexus được trang bị điều khiển bằng giọng nói (Voice Control), màn hình cảm ứng đa điểm, và hệ thống âm thanh Mark Levinson – đem lại âm thanh chất lượng cao, tương tự như trong phòng thu âm. Toyota, trong khi đó, tập trung vào tính tiện dụng và công năng, với các tính năng như Apple CarPlay, Android Auto, và Màn hình đa phương tiện tích hợp.
5. Đánh giá hiệu suất kinh doanh
5.1. Doanh thu và lợi nhuận
- Toyota: Trong năm tài chính 2026, Toyota báo cáo doanh thu khoảng 30,5 nghìn tỷ yên (khoảng 200 tỷ USD) và lợi nhuận ròng đạt 2,4 nghìn tỷ yên. Đặc biệt, doanh số bán xe hybrid và SUV đã đóng góp khoảng 25% tổng doanh thu.
- Lexus: Lexus đạt doanh thu khoảng 12,6 nghìn tỷ yên (khoảng 83 tỷ USD) trong cùng kỳ, với lợi nhuận gộp cao hơn 30% so với các mẫu xe Toyota do giá bán cao và chi phí sản xuất tối ưu.
5.2. Thị phần toàn cầu
- Toyota hiện giữ vị trí thứ ba trong danh sách các nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới, chỉ sau Volkswagen Group và Toyota.
- Lexus đứng thứ năm trong phân khúc xe sang toàn cầu, chỉ sau Mercedes-Benz, BMW, Audi, và Porsche.
5.3. Các thị trường chủ lực
| Thị trường | Toyota (đơn vị: nghìn xe) | Lexus (đơn vị: nghìn xe) |
|---|---|---|
| Mỹ | 2,6 | 350 |
| Nhật Bản | 1,8 | 120 |
| Trung Quốc | 1,5 | 80 |
| Châu Âu | 1,2 | 90 |
| Đông Nam Á | 0,9 | 45 |
6. Những thách thức và cơ hội trong tương lai
6.1. Thách thức từ các đối thủ điện
Sự bùng nổ của Tesla, BYD, và các nhà sản xuất xe điện mới đang tạo ra áp lực lớn lên cả Toyota và Lexus. Đặc biệt, ở châu Âu và Bắc Mỹ, các quy định về khí thải ngày càng nghiêm ngặt, đòi hỏi các hãng phải chuyển đổi nhanh chóng sang xe điện. Toyota đã phản hồi bằng việc đẩy mạnh bZ series, trong khi Lexus đang chuẩn bị ra mắt RZ và LF-30 – các mẫu xe điện sang trọng.
6.2. Đổi mới công nghệ tự lái
Công nghệ autonomous driving (tự lái) là xu hướng không thể tránh khỏi. Toyota đã đầu tư mạnh vào Toyota Research Institute (TRI) và Toyota Partner Robot để phát triển các hệ thống lái tự động cấp độ 3 và 4. Lexus cũng không đứng ngoài, với dự án Lexus Advanced Driving Assist (LADA), hứa hẹn mang lại trải nghiệm lái tự động an toàn và sang trọng.
6.3. Tác động của biến đổi khí hậu và tiêu chuẩn môi trường
Các tiêu chuẩn Euro 7, CAFE ở Mỹ và China VI đang đòi hỏi giảm phát thải CO₂ và NOx. Toyota và Lexus đang tập trung vào hydrogen fuel cell (xe chạy bằng nhiên liệu hydro) với mẫu Toyota Mirai và dự án Lexus LF-Z – một chiếc xe sang chạy bằng hydro, nhằm đáp ứng nhu cầu môi trường trong tương lai.
6.4. Cơ hội từ thị trường mới nổi
- Ấn Độ: Dự kiến nhu cầu xe hơi sẽ tăng gấp đôi trong 10 năm tới. Toyota đã mở rộng nhà máy sản xuất tại Bangalore và Chennai, tập trung vào các mẫu Camry, Corolla, và RAV4.
- Châu Phi: Nhu cầu về xe tải và SUV tăng mạnh, Toyota sẽ khai thác tiềm năng này bằng cách giới thiệu Hilux và Land Cruiser trong các khu vực như Nigeria, Kenya, và South Africa.
- Thị trường điện tử: Với sự tăng trưởng của smart cities, Toyota và Lexus đang phát triển các giải pháp Mobility as a Service (MaaS), kết hợp giữa xe tự lái, chia sẻ xe và hạ tầng thông minh.
7. Văn hoá doanh nghiệp và trách nhiệm xã hội
7.1. Triết lý “Toyota Way”
Toyota luôn dựa trên “Toyota Way” – một bộ giá trị cốt lõi gồm “Continuous Improvement” (Kaizen) và “Respect for People”. Điều này giúp công ty duy trì môi trường làm việc sáng tạo, khuyến khích nhân viên đóng góp ý tưởng và cải tiến quy trình liên tục.
7.2. Lexus – “Lexus Envision”
Lexus đưa ra chiến lược “Lexus Envision”, tập trung vào bền vững, công nghệ xanh, và trải nghiệm khách hàng. Các chương trình như “Lexus Green Initiative” nhằm giảm lượng khí thải, sử dụng vật liệu tái chế trong nội thất và triển khai các dự án cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng sống.
7.3. Các dự án cộng đồng
- Toyota Mobility Foundation: Hỗ trợ các dự án giao thông công cộng, xe tự lái và các giải pháp di chuyển bền vững cho cộng đồng nghèo.
- Lexus Global Community Fund: Đầu tư vào giáo dục, y tế và bảo vệ môi trường tại các quốc gia đang phát triển.
8. Kết luận
Toyota và Lexus, dù là hai thương hiệu có vị thế và mục tiêu khác nhau, nhưng chúng luôn đồng hành và hỗ trợ lẫn nhau trong việc đưa ra những sản phẩm chất lượng, công nghệ tiên tiến và trải nghiệm khách hàng đỉnh cao. Nhờ vào chiến lược Kaizen, đổi mới công nghệ, và tập trung vào khách hàng, cả hai đã và đang duy trì vị thế dẫn đầu trong một thị trường đầy thách thức.
Trong tương lai, khi xu hướng điện, tự lái và bền vững ngày càng mạnh mẽ, Toyota và Lexus sẽ tiếp tục là những “người tiên phong” – không chỉ tạo ra những chiếc xe xuất sắc mà còn góp phần xây dựng một môi trường giao thông an toàn, sạch và tiện lợi cho mọi người. Đối với người tiêu dùng, việc lựa chọn một chiếc Toyota hay Lexus không chỉ là mua một phương tiện di chuyển, mà còn là chọn một phần của triết lý sống: tin cậy, sang trọng và hướng tới tương lai.